สนข. เดินหน้าปฏิรูประบบสิ่งอำนวยความสะดวกในระบบขนส่งสาธารณะสำหรับคนทุกคน เปิดแนวคิดนำเทคโนโลยี “Navilens” ช่วยอำนวยความสะดวกในการเดินทางแก่คนพิการทางการเห็น เตรียมนำร่องทดลองใช้ในสถานีรถไฟฟ้า ท่าอากาศยาน และจุดเชื่อมต่อการเดินทาง 15 แห่ง พร้อมสำรวจและประเมินสถานีขนส่งทั่วประเทศ 630 แห่ง หวังถอดบทเรียนก่อนขยายผล ยกระดับระบบคมนาคมไทยให้เข้าถึงได้อย่างเสมอภาคและเท่าเทียม
วันที่ 2 ตุลาคม 2569 นายจิรโรจน์ ศุกลรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เป็นประธานเปิดการสัมมนาเพื่อแนะนำโครงการการศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยและผลกระทบสำหรับการพัฒนา บริหารจัดการ และประเมินผล เพื่อจัดให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกในระบบบริการขนส่งสำหรับทุกคน ณ ห้องพญาไท 4 โรงแรมอีสติน แกรนด์ พญาไท กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาชนเข้าร่วม
นายจิรโรจน์ กล่าวว่า โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายสำคัญในการยกระดับการดำเนินงานของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงคมนาคมให้มีความสอดคล้องและเป็นเอกภาพ รวมถึงเป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง โดย สนข. ได้พัฒนาระบบฐานข้อมูลสำหรับติดตามและประเมินผลการจัดทำสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสถานีขนส่งทั้งทางบก ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศ รวมถึงยานพาหนะและข้อมูลที่จำเป็นต่อการกำกับดูแลระบบขนส่งสาธารณะตามหลักการออกแบบเพื่อคนทุกคน หรือ Universal Design (UD)
ที่ผ่านมา การจัดเก็บข้อมูลและติดตามประเมินผลสิ่งอำนวยความสะดวกในระบบขนส่งสาธารณะยังไม่ได้ดำเนินการอย่างเป็นระบบ โครงการนี้จึงมุ่งต่อยอดให้เกิดระบบบริหารจัดการข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ พร้อมผลักดันการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน อาคารสถานี จุดเชื่อมต่อการเดินทาง และยานพาหนะทุกประเภท รวมถึงพัฒนาทักษะบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การให้บริการสามารถรองรับคนทุกคนได้อย่างเท่าเทียม
5 ผลลัพธ์สำคัญ ยกระดับขนส่งไทยเพื่อคนทุกคน
สำหรับผลลัพธ์ของโครงการ ประกอบด้วย 5 ด้านสำคัญ ได้แก่
1. ฐานข้อมูลกลางด้านสิ่งอำนวยความสะดวก
จัดทำระบบฐานข้อมูลสำหรับติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนทุกคน เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางของกระทรวงคมนาคมในการกำกับมาตรฐาน Universal Design
2. Checklist และแอปพลิเคชันตรวจประเมิน
พัฒนาแบบตรวจประเมินสถานีขนส่งและยานพาหนะตามข้อกำหนดของกฎหมาย พร้อมแอปพลิเคชันที่ช่วยให้การตรวจประเมินสะดวกและสามารถเชื่อมต่อข้อมูลเข้าสู่ระบบฐานข้อมูลกลางได้
3. สำรวจสถานีขนส่ง 630 แห่งทั่วประเทศ
ดำเนินการสำรวจและตรวจประเมินสถานีบริการขนส่งทั้งทางบก ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศ รวม 630 แห่ง เพื่อนำข้อมูลมาจัดทำข้อเสนอแนะสำหรับการปรับปรุงสถานีให้หน่วยงานที่รับผิดชอบนำไปดำเนินการต่อ
4. พัฒนาบุคลากรและองค์ความรู้
จัดทำหลักสูตรและอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านการออกแบบ การตรวจประเมินสภาพทางกายภาพของสถานี รวมถึงการให้บริการแก่คนพิการและผู้สูงอายุ พร้อมพัฒนาระบบ e-Learning
5. ทดลองใช้ “Navilens” ช่วยคนพิการทางการเห็น
นำเทคโนโลยี “Navilens” มาทดลองใช้ในพื้นที่นำร่อง เช่น สถานีรถไฟฟ้า ท่าอากาศยาน และจุดเชื่อมต่อการเดินทาง รวม 15 แห่ง เพื่อประเมินผลและถอดบทเรียน ก่อนพิจารณาขยายผลการดำเนินงานในอนาคต
นายจิรโรจน์ กล่าวเพิ่มเติมว่า สนข. ให้ความสำคัญกับการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการสถานีขนส่งผู้โดยสาร ควบคู่กับการพัฒนาระบบข้อมูลสำหรับติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล เพื่อให้การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกเป็นไปอย่างเหมาะสม มีคุณภาพ และสอดคล้องกับกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้ การดำเนินโครงการมุ่งสนับสนุนการยกระดับระบบคมนาคมขนส่งของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพ เสมอภาค และเท่าเทียมอย่างยั่งยืน ครอบคลุมการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะทุกรูปแบบ เพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงบริการด้านการคมนาคมขนส่งได้อย่าง สะดวก ปลอดภัย และทั่วถึง โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
