ฉบับนี้เกษตรเงินล้านมาตามต่อเรื่องราวเทคนิคการผลิตมะนาวนอกฤดู (ฤดูแล้ง)
ในวงบ่อซีเมนต์ จากกรมวิชาการเกษตร ซึ่งฉบับที่ผ่านมาเราได้รู้จักวิธีการคัดเลือกพันธุ์คือต้องเป็นพันธุ์ที่ตลาดต้องการ มีการออกดอก ติดผลง่ายให้ผลดก ผลมีขนาดใหญ่ เปลือกบาง น้ำมาก กลิ่นหอมและทนทานต่อโรคและแมลง พันธุ์ที่ตลาดนิยม ตลอดจนการเตรียมวงบ่อซีเมนต์ควรมีฝาซีเมนต์ปิดก้นบ่อ พร้อมกับวางระยะห่างพอสมควร แล้วต้องมีการเตรียมดินปลูกซึ่งควรเป็นดินผสมปุ๋ยคอก หรือ ปุ๋ยหมัก ขั้นตอนการปลูก และการปฏิบัติดูแลรักษาต้นมะนาว ซึ่งในฉบับนี้จะมาพูดถึงโรคและศัตรูพืชของมะนาว แล้วนอกจากนี้ยังมีวิธีการบังคับมะนาวในวงบ่อให้ออกดอกติดผลนอกฤดูและการเก็บเกี่ยวมะนาวอีกด้วย เอาเป็นว่าเราไปตามต่อกันเลยดีกว่า
โรคและแมลงศัตรูที่สำคัญและการป้องกันกำจัด
1 โรคที่สำคัญ
1.1 โรคแคงเกอร์ เกิดจากเชื้อแบคทีเรียป้องกันกำจัดโดยการใช้พันธุ์ทนทานมาปลูก เช่น พันธุ์พิจิตร 1 และพันธุ์ตาฮิติ ตัดแต่งกิ่งใบและผลที่เป็นโรคไปเผาทำลาย และพ่นสารเคมี เช่น สารแคงเกอร์เอ็กซ์
1.2 โรครากและโคนเน่า เกิดจากเชื้อราไฟทอฟทอร่า ป้องกันกำจัดโดยไม่ควรปลูกมะนาวลึกเกินไป ไม่นำปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักสดที่ยังไม่สลายตัวดีมาเป็นวัสดุปลูก ใช้สารเมทาแลคซิลละลายน้ำรดบริเวณโคนต้นที่เป็นโรค
1.3 โรคอื่นๆ ได้แก่ โรคยางไหล โรคใบแก้ว โรคทริสเทซ่าและโรคราดำ ป้องกันกำจัด เช่นเดียวกับพืชสกุลส้มทั่วไป
2.แมลงศัตรูที่สำคัญ
2.1 หนอนชอนใบ การป้องกันกำจัด ควรตัดแต่งยอดอ่อน ใบอ่อนที่มีไข่หรือหนอนไปเผาทำลายและพ่นสารเคมี ได้แก่ สารคาร์บาริล หรือสารคาร์โบซัลแฟน
2.2 เพลี้ยไฟ การป้องกันกำจัด พ่นสารเคมีคาร์โบซัลแฟน หรือ อิมิดาโคลฟริด
2.3 ไรแดง การป้องกันกำจัด พ่นกำมะถันผงชนิดละลายน้ำในช่วงตอนเช้าหรือเย็น หรือพ่นด้วยสารไดโคฟอล เช่น เคลเทน เป็นต้น เพื่อรักษาผิวของผลไม่ให้ขรุขระหรือกระด้าง ไม่น่ารับประทาน
2.4 เพลี้ยหอย การป้องกันกำจัด ตัดแต่งกิ่งมะนาวที่พบเพลี้ยหอยระบาดไปเผาหรือพ่นสารปิโตรเลียมสเปรย์ออยล์
การบังคับมะนาวในวงบ่อให้ออกดอกติดผลนอกฤดู
ต้นมะนาวที่จะบังคับให้ออกผลนอกฤดูนั้น ควรมีอายุอย่างน้อย 8 เดือนขึ้นไป ส่วนมะนาวที่มีอายุมากกว่า 1 ปีและเคยออกดอกติดผลแล้วช่วงเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม ควรเด็ดดอกและผลมะนาวในฤดูออกให้หมด ช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน ส่วนใหญ่จะมีฝนตกควรงดการรดน้ำ พอถึงช่วงปลายเดือนสิงหาคมหรือต้นเดือนกันยายนให้นำผ้าพลาสติกที่กันฝน ขนาดกว้าง 1-1.5 เมตร ยาว 1.5-2 เมตร มาคลุมรอบวงบ่อไว้ โดยให้ชายด้านหนึ่งมัดติดกับโคนต้นมะนาวให้สูงจากพื้นดินปากบ่อ 20-30 ซม. คลุมไว้ประมาณ 10-15 วัน สังเกตใบมะนาวมีอาการเริ่มเหี่ยว ใบสลด อาจมีใบร่วงบ้างหรือเหี่ยวประมาณ 75-80% ให้นำผ้าพลาสติกออกแล้วให้น้ำพร้อมกับปุ๋ยสูตร 12-24-12 อัตรา 100-150 กรัมต่อต้น ซึ่งถ้าต้นมะนาวสมบูรณ์ดี หลังจากให้น้ำและปุ๋ยประมาณ 2 สัปดาห์ ต้นมะนาวจะผลิตตาดอกหรือแตกใบอ่อนพร้อมออก ดอก ช่วงนี้ต้องหมั่นดูแลรักษาไม่ให้ศัตรูมาทำลายมะนาว โดยเฉพาะเพลี่ยไฟ ไรแดง และหนอนชอนใบ เป็นต้น
การเก็บเกี่ยว
หลังจากมะนาวออกดอกติดผลได้ 4-5 เดือน ก็สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตสู่ตลาดได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพันธุ์และช่วงเดือนที่บังคับ ไม่ควรปล่อยให้ผลมะนาวที่แก่แล้วอยู่บนต้นนานๆ เป็นการสิ้นเปลืองอาหารมาเลี้ยงผลอาจทำให้ต้นทรุดโทรมได้
สำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดต่อขอรับคำแนะนำเพิ่มเติมได้ ศูนย์วิจัยและพัฒนา การเกษตรขอนแก่น ต.ท่าพระ อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40260 โทร.043-261504 E-mail : kkhs3@hotmail.com
เป็นอย่างไรบ้างกับเทคนิคการผลิตมะนาวนอกฤดู (ฤดูแล้ง) ในวงบ่อซีเมนต์ จากกรมวิชาการเกษตร ซึ่งน่าจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยสำหรับเกษตรกรผู้เพาะปลูกมะนาวโดยเฉพาะในช่วงที่มะนาวราคาแพงซึ่งหากมีผลผลิตมากก็จะทำให้กอบ โกยกำไรเป็นกอบเป็นกำเลยทีเดียว