สหกรณ์เคหสถานถือว่าเป็นสหกรณ์บริการอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งเป็นองค์กรของชุมชนที่มีส่วนช่วยบริหารจัดการชีวิตความเป็นอยู่ให้กับสมาชิกที่อาศัยอยู่ร่วมกันภายในชุมชนแต่ละแห่ง ภายหลังจากที่สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนได้เข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัยของชุมชนคนจนเมือง ทั่วประเทศ โดยการสร้างความมั่นคงในการครอบครองที่ดินด้วยการมองหาที่ดินสักผืน พัฒนาระบบสาธารณูปโภคและสิ่งแวดล้อม จากนั้นจึงสร้างบ้านให้กับผู้มีรายได้น้อยเข้ามาอยู่อาศัย และปล่อยสินเชื่อให้แต่ละครอบครัวได้ผ่อนชำระค่าที่ดินและบ้านกับทางสหกรณ์ตามระดับของรายได้ เพื่อให้ทุกคนมีโอกาสในการครอบครองบ้านและที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเองได้ในไม่ช้า
ขณะที่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร มีสหกรณ์เคหสถานกระจายอยู่ตามชุมชนเขตต่างๆ ซึ่งแต่ละแห่งจะมีรูปแบบการบริหารจัดการชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและความสามารถในการจัดการของชุมชน เช่นเดียวกับชุมชนคลองบางพราน ซึ่งตั้งอยู่ในซอยเอกชัย 46 เขตบางบอน กรุงเทพฯ มีสมาชิกในชุมชน 103 ครอบครัว อาศัยอยู่บนพื้นที่ขนาด 4 ไร่ คนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพขับแท็กซี่รับจ้าง ค้าขายและรับ จ้างทั่วไป
ภายหลังจากที่ได้ย้ายเข้ามาอยู่ร่วมกันในชุมชนคลองบางพรานเมื่อปี 2549 ชาวบ้านในชุมชนได้รวมตัวกันจัดตั้งสหกรณ์เคหสถานชุมชนคลองบางพราน จำกัดขึ้น เพื่อเป็นองค์กรที่เข้ามาดูแลบริหารจัดการและพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ให้กับสมาชิกในชุมชน มีการจัดกองทุนสวัสดิการเพื่อดูแลคุณภาพชีวิตให้กับชาวบ้านทุกเพศทุกวัย โดยจัดทำโครงการกลุ่มออมทรัพย์ การดูแลผู้สูงอายุในชุมชนและสมาชิกเมื่อเจ็บป่วย การส่งเสริมอาชีพให้กับคนพิการหรือแม่บ้านที่ไม่มีงานประจำเช่น การประดิษฐ์ของเล่นโบราณ การทำเทียนไข การหยอดสีโดมิโน และการดูแลทุนการศึกษาให้กับเยาวชน และยังมีการทำโครงการเศรษฐกิจ พอเพียงในชุมชนด้วย
ศุภิสรา ทองศรีเมือง ประธานสหกรณ์ฯ เล่าว่า จากเดิมต่างคนต่างอยู่ เมื่อรวมกันเป็นสหกรณ์ทำให้มีความเข้มแข็งขึ้น ทุกคนได้ช่วยกันคิดช่วยกันทำ ทำให้เกิดความสำเร็จ ซึ่งทุกวันที่ 4 ของเดือนจะมีการนัดประชุมสมาชิกในชุมชนในช่วงเย็น เพื่อพูดคุยแลกเปลี่ยนกันเรื่อง ปัญหาหรือข้อเสนอแนะต่างๆ ในชุมชน และวันปกติจะมีการแจ้งข่าวสารผ่านหอกระจายข่าวในชุมชน เพื่อชี้แจงข่าวสารถึงกัน
ปัจจุบันสหกรณ์มีแนวคิดที่จะส่งเสริมการเพาะเห็ดให้กับสมาชิก โดยใช้พื้นที่ส่วนกลางรอบหมู่บ้านหรือพื้นที่ว่างเปล่าบริเวณที่ติดต่อกันของช่วงตึก ซึ่งหากปล่อยไว้จะเปล่าประโยชน์และเป็นที่ทิ้งขยะ แต่นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์โดยการสร้างเป็นโรงเพาะเห็ดขึ้น เนื่องจากเห็นว่าเป็นอาชีพที่น่าสนใจ จากนั้นได้พา สมาชิกไปศึกษาวิธีการเพาะเห็ดที่จังหวัดอ่างทอง โดยมีเจ้าหน้าที่จากสำนักงานส่งเสริมสหกรณ์กรุงเทพมหานครพื้นที่ 1 เข้ามาให้คำแนะนำเรื่องการแปรรูป การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และช่วยจัดหาช่องทางการจำหน่าย
"อาชีพเพาะเห็ดเป็นอาชีพที่ไม่ต้องใช้พื้นที่และต้นทุนเยอะ ลงทุนซื้อก้อนเชื้อเห็ดจากฟาร์มเพาะเห็ดในจังหวัดราชบุรี มาในราคาก้อนละ 4.50 บาท ซึ่งที่นี่จะเพาะเห็ดหูหนูและเห็ดนางฟ้าผสมฮังการี ซึ่งหากเป็นก้อนเชื้อเห็ดหูหนู ต้องนำมาใส่ปูนขาว เพื่อฆ่าเชื้อและไข่หนอน ก่อนจะ นำมากรีดข้างถุงแล้วแขวน ส่วนก้อนเห็ดนางฟ้านำมาตั้งเรียงในชั้น แล้วรดน้ำที่พื้นในโรงเห็ด ทุกเช้าเย็น เพื่อให้มีความชุ่มชื้น จากนั้น 7 วันจึงเปิดจุกก้อน เชื้อเห็ด ซึ่งเรียกว่าการเปิดหน้าเห็ด เพื่อเปิดทางให้เห็ดโผล่ออกจากปากถุง ปล่อยเวลาผ่านไปอีกสัก 2 วัน จึงจะสามารถเก็บเห็ดมารับประทานหรือจำหน่ายได้ ซึ่งกิจวัตรในแต่ละวัน สมาชิกของชุมชนมีหน้าที่แวะเวียนเข้าไปรดนำที่ก้อน เห็นทุกวันในช่วงเช้าและเย็น จากนั้นขูดสิ่งสกปรกออกจากหน้าเห็ด เพื่อทำความสะอาด ซึ่งก้อนเชื้อเห็ดจะมีอายุสามารถให้ผลผลิตที่มีคุณภาพได้ในระยะเวลา 5 เดือน จึงจะเปลี่ยนก้อนเชื้อเห็ดรุ่นใหม่เข้ามาแทน"
ในแต่ละวันสมาชิกสหกรณ์จะช่วยกันเก็บเห็ดจากโรงเห็ดที่ตั้งอยู่ภายชุมชนได้วันละประมาณ 40-50 กิโลกรัม ซึ่งผล ผลิตที่ได้นอกจะมีพ่อค้าเข้ามารับซื้อและให้สมาชิกรับจากสหกรณ์นำไปจำหน่ายที่ตลาดในกิโลกรัมละ 60-80 บาท อีกทั้งยังนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายชนิด ซึ่งเป็นรสชาติที่มาจากสูตรเฉพาะของคนที่นี่ เช่น น้ำพริกเห็ด น้ำพริกนรกเห็ด น้ำพริกตาแดง เห็ดสมุนไพร เห็ดสามรส เห็ดแดดเดียว เห็ดอบเนย ห่อหมกเห็ด และทอดมันเห็ด เป็นสินค้าเด่นที่จะนำไปจำหน่ายตามสถานที่ราชการ หรืองานที่ทางราชการจัดขึ้น เพื่อนำรายได้กลับเข้าสู่กองทุนสวัสดิการของชุมชน
"ชุมชนคลองบางพราน เป็นอีกหนึ่ง ตัวอย่างที่นำสหกรณ์มาเป็นเครื่องมือในการแก้ไขปัญหาและบริหารจัดการในชุมชน เพื่อดูแลชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชนให้มีความกินดีอยู่ดี มีอาชีพที่มั่นคง ยกระดับคุณภาพชีวิตและรายได้ โดยทุกคนในชุมชนได้มีส่วนร่วมในการบริหารสหกรณ์ โดยเลือกตัวแทนจากสมาชิกเข้ามาบริหารองค์กรของตนเองในรูปของคณะกรรมการดำเนินงาน และยังสามารถเสนอความต้องการหรือแนะแนวทางในการพัฒนาชุมชน ต่อคณะกรรมการฯของสหกรณ์ เป็นการร่วมกันคิดร่วมกันทำ ซึ่งจะส่งผลให้การดำเนินกิจกรรมหรือโครงการต่างๆ ประสบผลสำเร็จ และทำให้ชุมชนอาศัยอยู่ร่วมกันด้วยความสามัคคีและมีความเจริญก้าวหน้าอย่างมั่นคงได้ในที่สุด" รัชนีพร พึงประสพ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมสหกรณ์กรุงเทพมหานคร พื้นที่ 1 กรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวย้ำ
อาชีพเพาะเห็ดที่ทางสหกรณ์เคหสถานชุมชนคลองบางพราน จำกัด สนับสนุนให้สมาชิกยึดเป็นอาชีพเสริมสร้างรายได้ให้กับสมาชิกแต่ละครอบครัวรายละ 3,000-4,000 บาทต่อเดือน ซึ่งปัจจุบันการส่งเสริมการเพาะเห็ดไม่ได้ทำแค่ชุมชนบ้านบางพรานที่เดียว ยังได้ขยาย ไปยังชุมชนอื่นทั่วเขตบางบอนและชุมชนเขตบางแค หนองแขมด้วย ซึ่งแต่ละชุมชนจะมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และให้คำแนะนำกันและกัน หากใครสนใจจะสั่งซื้อผลิตภัณฑ์เห็ดแปรรูปหรือต้องการมาศึกษาดูงาน สามารถติดต่อสอบถามได้ที่หมายเลข 08-5073-7911