จากเหตุการณ์ฝ้าเพดานโรงอาหารชั้น B2 รัฐสภา พังถล่ม เมื่อวันที่ 13 ก.ย. ที่ผ่านมา ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่ผมขอตั้งข้อสังเกตการพังถล่มของฝ้าเพดานไว้ 5 ประการได้แก่
1. ปัญหาจากการรั่วซึมของน้ำและความชื้นสะสม ต้องตรวจสอบดูว่ามีท่อน้ำ ท่อน้ำทิ้ง ท่อแอร์เหนือฝ้าเพดานหรือไม่ และหากมีการรั่วซึมจนทำให้น้ำขังสะสมบนแผ่นฝ้า น้ำหนักฝ้าที่อุ้มน้ำจะเพิ่มขึ้น แผ่นจะเปื่อย จนถึงจุดที่น้ำหนักเกินกำลังของโครงคร่าวที่รองรับฝ้าเพดาน จนถล่มลงมา
2. คุณภาพของแผ่นฝ้า และความแข็งแรงของการยึดแผ่นฝ้ากับโครงคร่าว ต้องตรวจสอบว่า แผ่นฝ้าที่ใช้เป็นชนิดทนชื้นหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่เสี่ยงความชื้นสูง เช่นห้องครัว ห้องน้ำ ฝ้าที่ใช้ควรเป็นชนิดทนชื้น นอกจากนี้ ต้องตรวจสอบสกรูยึดฝ้าเพดาน ว่าเป็นแบบไหน มีจำนวน ขนาด และความยาวที่เหมาะสมต่อการยึดกับโครงคร่าวหรือไม่ หากใช้สกรูที่ไม่เหมาะสม ก็อาจหลุมหลวม ทำให้ฝ้าพังถล่มลงมาได้
3. การติดตั้งแผ่นฝ้า ต้องตรวจสอบการติดตั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งระยะระหว่างโครงคร่าว ว่าเป็นไปตามมาตรฐานหรือไม่ หากระยะห่างเกินไป อาจรับน้ำหนักฝ้าไม่ได้ นอกจากนี้ยังต้องตรวจสอบจุดแขวนโครงคร่าวกับพื้นอาคาร ว่ามีจำนวนจุดแขวนเพียงพอและวิธีการยึดถูกต้องหรือไม่
4. มีน้ำหนักส่วนเกินบนฝ้าหรือไม่ ต้องตรวจสอบว่า มีอุปกรณ์หรือวัสดุ เช่น สายไฟ งานระบบ เหนือฝ้า วางบนฝ้าหรือไม่ หากมีก็อาจเป็นสาเหตุให้ฝ้ารับน้ำหนักเกิน เกิดการแอ่นและพังลงมาได้
5. มีการตรวจสอบและดูแลรักษาหรือไม่ ฝ้าที่ใช้งานนาน อาจจะสมความชื้น อาจะมีคราบน้ำให้เห็น จึงต้องการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ
จากรูปฝ้าที่พังลงมา ยังไม่พบว่าจะเชื่อมโยงไปถึงโครงสร้างหลักอาคาร แต่คิดว่า น่าจะมาจากระบบแผ่นฝ้า โครงคร่าว ระบบแขวน จุดยึด และปัญหาน้ำรั่วซึมมากกว่า ส่วนปลวก คงไม่น่าใช่ปัญหาหลักเพราะระบบฝ้าแขวนปัจจุบันและแผ่นยิปซั่ม ไม่มีองค์ประกอบของไม้ที่ปลวกจะทำลายได้ อย่างไรก็ตามปลวกอาจกินกระดาษปิดฝ้าได้ ซึ่งอาจจะกระทบต่อความแข็งแรงของแผ่นฝ้า ก็ควรตรวจสอบจุดนี้ด้วยเช่นกัน
ท้ายสุดนี้ ขอให้ทางรัฐสภาตรวจสอบระบบการยึดฝ้า และสภาพแผ่นฝ้าภายในอาคารรัฐสภาทั้งหมดอีกครั้ง ก่อนที่จะเกิดเหตุในลักษณะเดียวกันซ้ำอีก โดยมีจุดสังเกตที่ควรเฝ้าระวัง ได้แก่ คราบน้ำ ความชื้น แผ่นฝ้าบวม การแอ่นตัว รอยแตก สนิมที่โครงคร่าว จุดยึดหลวม หรือการเคลื่อนตัวผิดปกติ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก จะสามารถซ่อมแซมก่อนที่จะเกิดการหลุดหรือพังลงมาได้
สำหรับข้อสันนิษฐานสาเหตุฝ้าเพดานอาคารรัฐสภาถล่ม
จากเหตุการณ์ฝ้าเพดานโรงอาหารชั้น B2 รัฐสภา พังถล่ม เมื่อวันที่ 13 ก.ย. ที่ผ่านมา ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และ อ.ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้ความเห็นว่า ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่ขอตั้งข้อสังเกตการพังถล่มของฝ้าเพดานไว้ 5 ประการได้แก่
1. ปัญหาจากการรั่วซึมของน้ำและความชื้นสะสม ต้องตรวจสอบดูว่ามีท่อน้ำ ท่อน้ำทิ้ง ท่อแอร์เหนือฝ้าเพดานหรือไม่ และหากมีการรั่วซึมจนทำให้น้ำขังสะสมบนแผ่นฝ้า น้ำหนักฝ้าที่อุ้มน้ำจะเพิ่มขึ้น แผ่นจะเปื่อย จนถึงจุดที่น้ำหนักเกินกำลังของโครงคร่าวที่รองรับฝ้าเพดาน จนถล่มลงมา
2. คุณภาพของแผ่นฝ้า และความแข็งแรงของการยึดแผ่นฝ้ากับโครงคร่าว ต้องตรวจสอบว่า แผ่นฝ้าที่ใช้เป็นชนิดทนชื้นหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่เสี่ยงความชื้นสูง เช่นห้องครัว ห้องน้ำ ฝ้าที่ใช้ควรเป็นชนิดทนชื้น นอกจากนี้ ต้องตรวจสอบสกรูยึดฝ้าเพดาน ว่าเป็นแบบไหน มีจำนวน ขนาด และความยาวที่เหมาะสมต่อการยึดกับโครงคร่าวหรือไม่ หากใช้สกรูที่ไม่เหมาะสม ก็อาจหลุมหลวม ทำให้ฝ้าพังถล่มลงมาได้
3. การติดตั้งแผ่นฝ้า ต้องตรวจสอบการติดตั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งระยะระหว่างโครงคร่าว ว่าเป็นไปตามมาตรฐานหรือไม่ หากระยะห่างเกินไป อาจรับน้ำหนักฝ้าไม่ได้ นอกจากนี้ยังต้องตรวจสอบจุดแขวนโครงคร่าวกับพื้นอาคาร ว่ามีจำนวนจุดแขวนเพียงพอและวิธีการยึดถูกต้องหรือไม่
4. มีน้ำหนักส่วนเกินบนฝ้าหรือไม่ ต้องตรวจสอบว่า มีอุปกรณ์หรือวัสดุ เช่น สายไฟ งานระบบ เหนือฝ้า วางบนฝ้าหรือไม่ หากมีก็อาจเป็นสาเหตุให้ฝ้ารับน้ำหนักเกิน เกิดการแอ่นและพังลงมาได้
5. มีการตรวจสอบและดูแลรักษาหรือไม่ ฝ้าที่ใช้งานนาน อาจจะสมความชื้น อาจะมีคราบน้ำให้เห็น จึงต้องการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ
ศ.ดร.อมร กล่าวต่อว่า จากรูปฝ้าที่พังลงมา ยังไม่เห็นสิ่งบ่งชี้ว่า จะเชื่อมโยงไปถึงโครงสร้างหลักอาคาร แต่คิดว่า น่าจะมาจากระบบแผ่นฝ้า โครงคร่าว ระบบแขวน จุดยึด และปัญหาน้ำรั่วซึมมากกว่า ส่วนปลวก ไม่น่าจะใช่ปัญหาหลักเพราะระบบฝ้าแขวนปัจจุบันและแผ่นยิปซั่ม ไม่มีองค์ประกอบของไม้ที่ปลวกจะทำลายได้ อย่างไรก็ตามปลวกอาจกินกระดาษปิดฝ้าได้ ซึ่งอาจกระทบต่อความแข็งแรงของแผ่นฝ้า ก็ควรตรวจสอบจุดนี้ด้วยเช่นกัน
ท้ายสุดนี้ ขอให้ทางรัฐสภาตรวจสอบระบบการยึดฝ้า และสภาพแผ่นฝ้าภายในอาคารรัฐสภาทั้งหมดอีกครั้ง ก่อนที่จะเกิดเหตุในลักษณะเดียวกันซ้ำอีก โดยมีจุดสังเกตที่ควรเฝ้าระวัง ได้แก่ คราบน้ำ ความชื้น แผ่นฝ้าบวม การแอ่นตัว รอยแตก สนิมที่โครงคร่าว จุดยึดหลวม หรือการเคลื่อนตัวผิดปกติ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก จะสามารถซ่อมแซมก่อนที่จะเกิดการหลุดหรือพังลงมาได้
